Examen facultatum, Psykologi

Undervisningsspråk

Norsk

Krav til forkunnskapar

Ingen

Læringsutbyte

Kunnskapar

Ved fullført emne skal kandidaten kunne gjere greie for:

Innanfor psykologiens faghistorie

• filosofiske forløparar for den vitskapelege psykologien
• psykologifaget sitt opphav og etablering som sjølvstendig vitskapeleg disiplin
• Wundt og eksperimentalpsykologien
• dei store skuleretningane
• funksjonalisme
• psykoanalysen
• behaviorismen
• gestaltskolen
• akademisk og anvendt psykologi
• humanistisk psykologi og relativisme
• den kognitive revolusjonen i psykologien

Innanfor fagspesifikk vitskapsteori:

• psykologien sine kjenneteikn som samfunnsfag og naturvitskap
• demarkasjonsproblemet (kva er vitskap?) med særleg blikk på falsifikasjonsprinsippet
• operasjonalisme og essensialisme
• problema med casestudies
• årsaksomgrepet, korrelasjonsomgrepet og omgrepet «sannsyn» (probability) i psykologien
• forholdet mellom intuitiv psykologi (til dømes implisitt psykologi, parapsykologi) og vitskapeleg psykologi
• generaliseringsproblem ved eksperimentell forsking

Ferdigheiter

Ved fullført emne skal kandidaten vere i stand til å:

• diskutere kva som skiljar vitskapeleg psykologi frå før-vitskapeleg psykologi
• beskrive og diskutere dei sentrale kjenneteikn ved dei ulike psykologiske (skule-)retningane, samt å beskrive likskap og skilnader mellom desse med omsyn til innhald, metodebruk og menneskesyn
• gjere greie for skiljet mellom vekselverknadene mellom akademisk og anvendt psykologi
• gjerne greie for kva som kjenneteiknar vitskapeleg psykologi og vitskapeleg metode innan psykologien (demarkasjonsproblemet, falsifikasjonsprinsippet)
• diskutere fordeler og ulemper ved kasusstudiar, testar og eksperiment (årsaksomgrepet, korrelasjonsomgrepet, generaliseringsproblemet)

Generell kompetanse

Ved fullført emne skal kandidaten:

• ha ein viss oversikt over kjenneteikn ved dei sentrale retningane innanfor moderne psykologi ,dvs. psykologien etter Wundt
• ha ein grunnleggjande forståing for kva som kjenneteiknar vitskapeleg psykologi til skilnad frå folkeleg psykologi, vitnesbyrd, parapsykologi eller liknande.

Kontaktinformasjon

For meir informasjon, ta kontakt med Informasjonssenteret ved Det psykologiske fakultet på tlf.: 55 58 27 10 eller e-post: studierettleiar.psyfa@uib.no

Undervisningssemester

Haust og vår

Undervisningsspråk

Norsk

Studienivå

Bachelor

Krav til studierett

Emnet er ope for alle med ein studierett ved Universitetet i Bergen.

Mål og innhald

Emnet skal gje studentane ei innføring i psykologifaget sitt metodiske og teoretiske fundament, psykologien sitt opphav og utvikling som vitskapeleg disiplin, samt gje ei innføring i ei vitskapsteoretisk tilnærming til psykologifaget.

Tema 1: Psykologiens faghistorie

Studenten vil få ei kort innføring i filosofiske beskrivelser av sjelens/psykens natur og funksjoner i et historisk perspektiv. Hovudfokus ligger på å gje ein oversikt over sentrale kjenneteikn ved ulike psykologiske retningar etter etableringen av psykologien som eigen disiplin og vitskap på 1800-tallet. Her blir det gitt ein oversikt over funksjonalismen, behaviourismen, psykoanalysen, gestaltpsykologien, den kognitive revolusjonen, humanisme og relativisme. Vidare gis det ei grunnleggjande innføring i skiljet mellom akademisk og anvendt psykologi, og ein kort gjennomgang av den historiske utvikinga av metodologien i psykologien.

Tema 2: Psykologiens vitskapsteori

Det blir gitt ei grunnleggjande innføring i psykologiens kjenneteikn som samfunnsfag og naturvitskap samt vitskapsfilosofiske problemstillingar knytta til psykologien. Dette inkluderer presentasjonen av demarkasjonsproblemet samt ei innføring i kjenneteikn, fordeler og ulemper ved ulike metodar som nyttas i psykologisk forsking som kasusstudier, testar og eksperimenter.

Læringsutbyte/resultat

Kunnskapar

Ved fullført emne skal kandidaten kunne gjere greie for:

Innanfor psykologiens faghistorie

• filosofiske forløparar for den vitskapelege psykologien
• psykologifaget sitt opphav og etablering som sjølvstendig vitskapeleg disiplin
• Wundt og eksperimentalpsykologien
• dei store skuleretningane
• funksjonalisme
• psykoanalysen
• behaviorismen
• gestaltskolen
• akademisk og anvendt psykologi
• humanistisk psykologi og relativisme
• den kognitive revolusjonen i psykologien

Innanfor fagspesifikk vitskapsteori:

• psykologien sine kjenneteikn som samfunnsfag og naturvitskap
• demarkasjonsproblemet (kva er vitskap?) med særleg blikk på falsifikasjonsprinsippet
• operasjonalisme og essensialisme
• problema med casestudies
• årsaksomgrepet, korrelasjonsomgrepet og omgrepet «sannsyn» (probability) i psykologien
• forholdet mellom intuitiv psykologi (til dømes implisitt psykologi, parapsykologi) og vitskapeleg psykologi
• generaliseringsproblem ved eksperimentell forsking

Ferdigheiter

Ved fullført emne skal kandidaten vere i stand til å:

• diskutere kva som skiljar vitskapeleg psykologi frå før-vitskapeleg psykologi
• beskrive og diskutere dei sentrale kjenneteikn ved dei ulike psykologiske (skule-)retningane, samt å beskrive likskap og skilnader mellom desse med omsyn til innhald, metodebruk og menneskesyn
• gjere greie for skiljet mellom vekselverknadene mellom akademisk og anvendt psykologi
• gjerne greie for kva som kjenneteiknar vitskapeleg psykologi og vitskapeleg metode innan psykologien (demarkasjonsproblemet, falsifikasjonsprinsippet)
• diskutere fordeler og ulemper ved kasusstudiar, testar og eksperiment (årsaksomgrepet, korrelasjonsomgrepet, generaliseringsproblemet)

Generell kompetanse

Ved fullført emne skal kandidaten:

• ha ein viss oversikt over kjenneteikn ved dei sentrale retningane innanfor moderne psykologi ,dvs. psykologien etter Wundt
• ha ein grunnleggjande forståing for kva som kjenneteiknar vitskapeleg psykologi til skilnad frå folkeleg psykologi, vitnesbyrd, parapsykologi eller liknande.

Krav til forkunnskapar

Ingen

Undervisning og omfang

Forelesingar og seminar.

Obligatoriske arbeidskrav

Ingen

Vurderingsformer

4 timar skriftleg skuleeksamen (essay).

Karakterskala

Ved sensur av emnet nyttast karakterskalaen A-F.

Læremiddelomtale

Anbefalt litteratur.

 

 

 

Undervisningsstad

Bergen

Emneevaluering

Studentane skal evaluere undervisninga i tråd med UiB sitt kvalitetssikringssystem.

Kontaktinformasjon

For meir informasjon, ta kontakt med Informasjonssenteret ved Det psykologiske fakultet på tlf.: 55 58 27 10 eller e-post: studierettleiar.psyfa@uib.no