Bachelorprogram i filosofi og idéhistorie

Introduksjon

Kva er eit godt liv? Er det eit liv i individuell nyting, eller er det eit liv i indre kontemplasjon og harmoni? Eller finn ein det gode liv i fellesskap med andre menneske? Kva tankemønster er felles for ulike historiske epokar og nasjonale kulturar?

Filosofane har gjennom 2500 år stilt grunnleggjande spørsmål om menneskelivet og verda kring oss, til dømes om vår evne til å nå sann kunnskap om moralske spørsmål og om den fysiske røynda. I idéhistoria blir dei historiske samanhengane mellom ulike tankemønster i vidare tyding utforska - innan religion, politikk, kunst og vitskap.

I filosofistudiet får du eit oversyn over filosofihistoria og over problemstillingar og standpunkt i samtidsfilosofi. Du skal øve opp evna til å lese og analysere filosofiske originaltekstar, og til å ta del i aktuelle filosofiske diskusjonar.

Idéhistorie handlar om dei idémessige strøymingane som har hatt størst innverknad på tenkjemåtane våre, handlingsmønstra våre og sjølvforståinga vår. Fokus blir særleg retta mot overgangen frå renessansen til nytida, og frå opplysingstida til romantikken.

Studievegar

Bachelor

Bachelorprogrammet gir moglegheit for spesialisering i både filosofi og idéhistorie. Ein kan enten velje å spesialisere seg i eitt av faga eller ein kan spesialisere seg i begge i ein og same grad.

Master

Etter bachelorprogrammet kan du ta eit toårig masterprogram i filosofi, med studieretning i høvesvis filosofi eller idéhistorie.

Praktisk-pedagogisk utdanning

Dersom du kombinerer filosofi eller idéhistorie med eit årsstudium i eit anna skulefag, kan du ta eittårig praktisk-pedagogisk påbygging. Sjå uib.no/utdanning for meir informasjon.

Forsking

Fagmiljøet har forskingskompetanse på ei rekkje område. Forskinga er organisert i ti forskingsgrupper, som omfattar Analytisk filosofi, Antikkens filosofi, Fenomenologi og eksistensfilosofi, Filosofi og retorikk, Filosofi, språk og kunst, Liberalisme, Miljøfilosofi, Sosialfilosofi og politisk teori, Subjektivering og senmodernitet og Wittgensteinrelaterte studiar.

Sjå også desse studia

Kjønnsstudium, kognitiv vitskap.

Visste du at ...

Sokrates blei dømt til døden for å ha villeia ungdommen i Athen. Det er nok ikkje like farleg å drive med filosofi i dag, men klagemålet kan likevel tyde på at filosofisk aktivitet til tider kan oppfattast som undergravande for etablerte sanningar.

Oppbygging

Studiet skal innehalde inntil 30 studiepoeng med innføringsemne (ex.phil. og ex.fac.) og 90 studiepoeng med spesialisering i filosofi, idéhistorie eller begge faga. Du kan velje alle eller delar av dei siste 60 studiepoenga frå andre fag.

Tabellen er eit eksempel på korleis du kan leggje opp studiet ditt. Det vil også vere mogleg å velje ei anna rekkjefølgje på emna i programmet - mellom anna ved å ta spesialiseringa seinare i studiet, eller ved å bruke eit semester til studieopphald i utlandet. Kanskje har du også høgare utdanning frå før som du vil søkje om å få innpassa i studiet ditt? Studierettleiaren for programmet ditt kan hjelpe deg med å setje opp ein plan. Sjå den detaljerte studieplanen for programmet på:uib.no/utdanning

Semester og emne

1. semester Examen philosophicum og Examen facultatum

2. semester Spesialisering

3. semester Spesialisering

4. semester Spesialisering

5. semester Valfrie emne

6. semester Valfrie emne

Utveksling

Du vil kunne ta delar av studiet i utlandet anten du spesialiserer deg i filosofi eller idéhistorie. Filosofi har avtaler med universitet i Frankrike (Paris), Tyskland (Berlin), England (Southampton, Durham og Warwick) og Italia (Genova). Idéhistorie har mellom anna avtaler med England (Wolverhampton). Idéhistoriestudentar kan også reise ut på nokre av filosofiavtalane.

Yrkesvegar

Bachelorprogrammet i filosofi og idéhistorie gir særskilt kompetanse til sjølvstendig kritisk analyse, og solide allmennkunnskapar som kan nyttast i ei rekkje yrke. Personar med denne kompetansen finn ein blant lærarar, kulturarbeidarar, innan offentlig forvaltning og administrasjon, i det private næringslivet og i ei rekkje ulike medieverksemder. Med ein mastergrad i filosofi blir du òg kvalifisert for forskarutdanninga, og formidling og undervisning på høgare nivå.

Søknadsprosedyre

For søkjarar med generell studiekompetanse er søknadsfristen 15. april.

For spesielle søkjargrupper og for søkjarar med realkompetanse er fristen 1. mars.

Du søkjer gjennom Samordna opptak (SO).
Du finn søknadsskjema og meir informasjon på nettet:
www.samordnaopptak.no

Søk opptak til Universitetet i Bergen og til bachelorprogrammet i filosofi og idéhistorie.

Opptakskrav

Generell studiekompetanse eller realkompetanse

Poenggrense ved siste opptak

Ordinær: 45,0

Førstegangsvitnemål: 35,7

Antall studieplasser

45

Meir informasjon

Ønskjer du å vite meir, ta kontakt med studierettleiar:

studierettleiar@hf.uib.no
55 58 93 70

Studiestart

Haust

Mål og innhald

Filosofien har ein lang tradisjon og mange sentrale berøringspunkt med andre vitskapar, samstundes som den også tek opp meir allmenne spørsmål som til dømes tilhøvet mellom vitskap, teknologi og kultur, tru og viten, språket og verda, individ og samfunn, makt og legitimitet osb. Det er eit særskild kjenneteikn ved filosofi som fag at god innsikt i dets eige historie er ein sentral del av faget sjølv. Gjennom arbeid med grunnleggjande filosofiske problemstillingar like frå antikken til vår eiga tid vil studentane få forståing av filosofien sin eigenart, med tema frå både teoretisk filosofi (kunnskapsteori, metafysikk, vitskapsfilosofi med meir) og praktisk filosofi (etikk, politisk filosofi, estetikk med meir).

Studentane vil få omfattande trening i å lese og fortolke filosofiske originaltekstar. Dei får høve til å fordjupe seg i filosofiske valemne og trening i å arbeide sjølvstendig med analyse og argumentativ drøfting av grunnleggjande problemstillingar. Oppøving av skriftleg og munnleg formidling står sentralt.

Studiet blir avslutta med ei bacheloroppgåve (FIL251). Her får ein høve til å arbeide sjølvstendig og under individuell rettleiing med eit avgrensa filosofisk tema.

Bachelorstudiet i filosofi gjev grunnlag for opptak til praktisk pedagogisk utdanning (PPU) og til masterstudiet i filosofi.

Læringsutbyte/resultat

Kunnskap:

Ein bachelor i filosofi skal ha

• oversikt over og innsikt i sentrale klassiske filosofiske originaltekstar frå antikken til våre dagar
• forståing for filosofien sin eigenart og for den rolla filosofihistoria spelar i filosofien
• oversikt over sentrale filosofar og problemstillingar i samtidsfilosofien
• grunnleggjande kjennskap til formal logikk
• grunnlag for kritisk handsaming av ulike skriftlege og munnlege framstillingar både av fagleg og av meir allmenn art

Dugleik:

Ein bachelor i filosofi skal kunne

• løyse ei gjeven problemstilling på ein sjølvstendig måte innan ein avgrensa periode
• raskt trekkje ut relevant stoff frå ei større mengd litteratur for å handsame gjevne oppgåver
• nytte sin kombinasjon av fag i spesialisering og frie studiepoeng i vidare utdanning eller yrkesplanar
• lese og fortolke filosofiske originaltekstar som går utover pensum i tillegg til å kunne ta til seg i relevant sekundærlitteratur
• formidle avgrensa filosofiske problemstillingar både skriftleg og munnleg

Kompetanse:

• Bachelorstudiet i filosofi gir erfaring med kritisk analyse og drøfting av komplekse problem, ofte på høgt abstraksjonsnivå. I tillegg til å gi eit godt grunnlag for vidare studier og forsking, er dette ein kompetanse som er nyttig f.eks. i utgreingsarbeid innanfor offentleg og privat administrasjon, næringsliv og organisasjonar.
• Ein bachelorgrad med spesialisering i filosofi i kombinasjon med praktisk-pedagogisk utdanning (PPU) kvalifiserer for undervisning i filosofi i ungdomsskule eller vidaregåande skule.
• Bachelorgraden gir grunnlag for opptak til masterstudium i filosofi.

Opptakskrav

Generell studiekompetanse eller realkompetanse.

Tilrådde forkunnskapar

Ingen utover opptakskrava.

Innføringsemne

Bachelorprogrammet i filosofi inneheld inntil 30 studiepoeng med innføringsemne (førstesemesterstudiet), som er sett saman av:

• Examen philosophicum (Ex.phil.)
• Examen facultatum (Ex.fac.), herunder:
• Akademisk skriving
• Tekst og kultur eller Språk og kommunikasjon

Fullført førstesemesterstudium frå andre fakultet og program ved UiB og andre utdanningsinstitusjonar med eit minimumsomfang på 20 studiepoeng inklusive examen philosophicum kan godkjennast og innpassast i fakultetet sine bachelorprogram.

Bachelorgraden kan ikkje innehalde meir enn 30 studiepoeng innføringsemne.

Obligatoriske emne / spesialisering

Spesialiseringa i filosofi har eit omfang på 90 studiepoeng (1 ½ år) og er samansett av obligatoriske emne på til saman 80 studiepoeng og valfrie emne på tilsaman 10 studiepoeng.

Dei obligatoriske emna er:

• FIL120 (Filosofihistoria frå antikken til opplysingstida - 10stp.)
• FIL121 (Filosofihistoria frå opplysingstida til 1900-talet - 10stp.)
• FIL122 (Filosofiske originaltekstar frå antikken til opplysingstida - 5stp.)
• FIL123 (Filosofiske originaltekstar frå opplysingstida til 1900-talet - 5stp.)
• FIL124 (Introduksjon til praktisk filosofi - 10stp.)
• FIL125 (Introduksjon til teoretisk filosofi - 10stp.)
• FIL126 (Introduksjon til språkfilosofi - 5stp.)
• LOG110 (Introduksjon til formal logikk - 5stp.)
• FIL251 (Bacheloroppgåve i filosofi - 20stp.)

Dei 10 valfrie studiepoenga av spesialiseringa kan veljast frå følgjande emne:

• FIL215 (Fenomenologi og ekistensfilosofi - 10stp.)
• FIL216 (Moderne politisk teori - 10stp.)
• FIL217 (Wittgensteinstudiar - 10stp.)
• FIL218 (Estetikk - 10stp.)
• FIL219 (Vitskapsfilosofi - 10stp.)
• FIL220 (Metafysikk - 10stp.)
• FIL233 ( Filosofien i antikken - 10stp.)
• FIL222A (Miljøetikk - 10 studiepoeng - 10stp.)
• FIL228 (Moralfilosofi - 10stp.)
• FIL229 (Nyare fransk filosofi - 10stp.)
• FIL231 (Ope emne - 10stp.)
• FIL233 ( Filosofien i antikken - 10stp.)
• IDH203 (Det moderne: klassiske tekstar - 10stp.)
• LOG111 (Førsteordens logikk - 10stp.)
• LOG200 (Modallogikk - 10stp.)

Studentar som ønsker det kan også velje dei valfrie studiepoenga frå følgjande emne på 15 studiepoeng:

• FIL222B (Miljøetikk - 15 studiepoeng - 15stp.)
• FIL225 (Moderne politisk teori - 15stp.)
• IDH111 (Innføring i den europeiske idéhistoria - 15stp.)
• IDH201 (Politisk idéhistorie - 15stp.)
• KVIK201 (Kjønnsteori - 15stp.)
• FIL234 (Kjønn og filosofi - 15stp.)

RET208 (Praktisk argumentasjon - 15stp.)

Tilrådde valemne

Som nemnt ovanfor inneheld bachelorprogrammet inntil 30 studiepoeng innføringsemne og minst 90 studiepoeng i spesialiseringa i filosofi. Resten av dei 180 studiepoenga i programmet er såkalla frie studiepoeng. Her kan studenten velje emne innanfor skulefag, språkfag, historie- og kulturfag, estetiske fag eller andre fag som er relevante for studenten si vidare utdanning eller yrkesplanar.

Rekkefølje for emne i studiet

Tilrådd progresjon i studiet:

• 1. semester (haust): Førstesemesterstudier
• 2. semester (vår): FIL120, FIL122, FIL124 og LOG110
• 3. semester (haust): FIL121, FIL123, FIL125 og FIL126
• 4. semester (vår): Frie studiepoeng (sjå "Tilrådde valemne")
• 5. semester (haust): Frie studiepoeng
• 6. semester (vår): FIL251 og 10 valfrie studiepoeng i filosofi

Det vanlege er altså å byrje på filosofistudiet om våren, men det kan og være mogeleg å byrje om hausten. Studentar som er interessert i dette må kontakte instituttet på førehand. Det er uansett ein føresetnad at emna blir tekne i denne rekkjefølga:

• Først tar ein FIL120, FIL121, FIL122, FIL123, FIL124, FIL125, FIL126 og LOG110
• Deretter tar ein 10 valfrie studiepoeng i filosofi og FIL251. Dei valfrie studiepoenga i filosofi bør takast før eller samme semester som FIL251 (Bacheloroppgåve i filosofi)

Krav til progresjon i studiet

For ein fulltidsstudent er normal studieprogresjon 30 studiepoeng kvart semester.

Studiestader

Bergen

Delstudium i utlandet

Ein kan ta delar av bachelorutdanninga di som utvekslingsstudent i eit anna land. Du kan velje blant Universitetet i Bergen sine avtaler i heile verda, anten for å studere innan spesialiseringane i programmet, eller for å ta frie studiepoeng i graden. Emna må førehandsgodkjennast av UiB.

Undervisningsmetodar

Programmet omfattar ulike undervisningsformer; til dømes forelesingar, seminar, individuell rettleiing og grupperettleiing.

Sjå emneplanen for det einskilde emnet.

Vurderingsformer

Gjennom programmet blir studentane prøvd på ulike måtar, eksempelvis ved skuleeksamen, heimeeksamen, rettleia oppgåve og munnleg prøve.

Sjå emneplanen for det einskilde emnet.

Karakterskala

Ved sensur av emna i programmet kan det bli nytta ein av to karakterskalaer:

1) A-F, der F er stryk

2) Greidd/ikkje greidd

Sjå emneplanen for det einskilde emnet.

Kompetanse for vidare studium

Bachelorprogrammet i filosofi kvalifiserer for opptak til praktisk-pedagogisk utdanning (PPU) og til masterprogrammet i filosofi.

Yrkesvegar

Bachelorprogrammet gir særskild kompetanse til sjølvstendig kritisk analyse. Denne typen kompetanse kan nyttast på fleire felt som til dømes å identifisere problemområde innan eit saksfelt og vise forståing for desse i eit historisk perspektiv eller i meir systematiske samanhenger. Personar med denne kompetansen finn ein blant lærarar, kulturarbeidarar og personar som arbeider innan forvaltning og offentleg administrasjon, det private næringslivet og konsulentar innan forlagsverksemder, i forlagsbransjen, i tidsskrift- og avisredaksjonar, i radio og fjernsyn, i biblioteka, som undervisarar på folkehøgskulane, eller som kulturarbeidar reint allment. Ein finn dei også som sakshandsamarar og som konsulentar i offentlege og private verksemder.

Ved å byggje ut bachelorgraden med eittårig praktisk-pedagogisk utdanning er ein kvalifisert til stilling som adjunkt i skulen. Ved påbygging til mastergrad blir ein kvalifisert for vidare studium formidling i tillegg til undervisning på høgre nivå.

Evaluering

Evaluering av programmet blir gjennomført i tråd med UiB sitt kvalitetssikringssystem.

Læringsutbyte/resultat

Kunnskap:

Ein bachelor i filosofi skal ha

• oversikt over og innsikt i sentrale klassiske filosofiske originaltekstar frå antikken til våre dagar
• forståing for filosofien sin eigenart og for den rolla filosofihistoria spelar i filosofien
• oversikt over sentrale filosofar og problemstillingar i samtidsfilosofien
• grunnleggjande kjennskap til formal logikk
• grunnlag for kritisk handsaming av ulike skriftlege og munnlege framstillingar både av fagleg og av meir allmenn art

Dugleik:

Ein bachelor i filosofi skal kunne

• løyse ei gjeven problemstilling på ein sjølvstendig måte innan ein avgrensa periode
• raskt trekkje ut relevant stoff frå ei større mengd litteratur for å handsame gjevne oppgåver
• nytte sin kombinasjon av fag i spesialisering og frie studiepoeng i vidare utdanning eller yrkesplanar
• lese og fortolke filosofiske originaltekstar som går utover pensum i tillegg til å kunne ta til seg i relevant sekundærlitteratur
• formidle avgrensa filosofiske problemstillingar både skriftleg og munnleg

Kompetanse:

• Bachelorstudiet i filosofi gir erfaring med kritisk analyse og drøfting av komplekse problem, ofte på høgt abstraksjonsnivå. I tillegg til å gi eit godt grunnlag for vidare studier og forsking, er dette ein kompetanse som er nyttig f.eks. i utgreingsarbeid innanfor offentleg og privat administrasjon, næringsliv og organisasjonar.
• Ein bachelorgrad med spesialisering i filosofi i kombinasjon med praktisk-pedagogisk utdanning (PPU) kvalifiserer for undervisning i filosofi i ungdomsskule eller vidaregåande skule.
• Bachelorgraden gir grunnlag for opptak til masterstudium i filosofi.